
Türkiye ile Suudi Arabistan Arasında Dev Enerji Anlaşması Yürürlüğe Girdi: 5.000 MW’lık Yatırım Başlıyor
Türkiye Cumhuriyeti ile Suudi Arabistan Krallığı arasında imzalanan “Yenilenebilir Enerji Santrali Projelerine İlişkin Hükümetlerarası Anlaşma” resmen yürürlüğe girdi. İki ülke arasındaki stratejik ortaklığı enerji alanında taçlandıran dev anlaşma, Türkiye’nin enerji altyapısına milyarlarca dolarlık katkı sunacak.
ANKARA – 27 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren anlaşmanın temelleri, 3 Şubat 2026’da Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da atılmıştı. TBMM sürecinin ardından nihai onayını alan anlaşma kapsamında, Suudi Arabistan hükümeti tarafından görevlendirilecek geliştirici şirketler, Türkiye’de toplam 5.000 MW gücünde devasa bir rüzgâr ve güneş enerjisi santrali (GES ve RES) yatırım portföyü oluşturacak.
30 Yıl Alım Garantisi ve Sonrasında Mülkiyet EÜAŞ’a Geçecek
Anlaşmanın en dikkat çeken maddelerinden birini uzun vadeli alım garantisi ve mülkiyet devri oluşturuyor. Santrallerde üretilecek elektrik, Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) veya Türkiye Cumhuriyeti kontrolündeki yetkilendirilmiş bir tüzel kişilik tarafından 30 yıl boyunca satın alınacak. Bu 30 yıllık işletme ve alım süresinin dolmasının ardından ise tüm santrallerin mülkiyeti bedelsiz olarak EÜAŞ’a devredilecek.
İlk Etapta Taşeli ve Sivas’a 2.000 MW’lık İki Dev GES
Yatırım planının ilk aşaması olan “Faz 1” kapsamında, Türkiye’nin iki farklı bölgesinde toplam 2.000 MWe kapasiteli güneş enerjisi santralleri yükselecek:
- Taşeli GES: 1.000 MWe Kapasite
- Sivas GES: 1.000 MWe Kapasite
Alım Fiyatlandırması: Projelerin ticari işletmeye geçmesiyle birlikte, ilk 5 yıllık dönemde üretilen elektrik Megavat-saat (MWh) başına 47,50 Avro sabit fiyatla satın alınacak. İlk 5 yıldan sonraki kalan 25 yıllık dönemde ise Sivas GES için 23,415 Avro/MWh, Taşeli GES için ise 19,95 Avro/MWh alım fiyatı uygulanacak. Ayrıca yatırım alanları için 49 yıl süresince kamu ve orman arazilerinde ücretsiz kullanım izni ile irtifak hakkı sağlanacak.
Şirket Kontrolü ve Hisse Devri Şartları
Yatırımı üstlenecek geliştirici şirketin, projelerin başlangıcında %100 hisse sahibi olması şart koşuluyor. Şirket kontrolünün daima ana geliştiricide kalması gerekirken, ticari işletmenin ilk iki yılında hisse devri %49’u geçemeyecek. İkinci yıldan sonra yapılacak hisse devirlerinde ise geliştirici şirketin asgari %35 hisseyi elinde tutması zorunlu olacak. Üçüncü şahıslara yapılacak tüm hisse devirleri ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın ulusal güvenlik incelemesi ve onayına tabi olacak.
Stratejik Muafiyetler ve Dev Vergi Avantajları
Yatırımcı şirketlerin projeleri hızla hayata geçirebilmesi adına çok ciddi finansal ve operasyonel muafiyetler tanındı:
- Vergi Muafiyetleri: Şirketler yatırım teşvik belgesine ihtiyaç duymaksızın Kurumlar Vergisi, Damga Vergisi ve KDV’den tamamen muaf olacak.
- Gümrük Kolaylığı: İthal edilecek ekipman ve malzemeler için gümrük hizmet bedelleri hariç her türlü vergi ve harç muafiyeti uygulanacak.
- Şebeke Avantajı: Santraller şebekeye verdikleri veya iç tüketim için çektikleri elektrikte iletim bedeli ödemeyecek. Gün öncesi piyasasındaki sapmalarda %12,5’e kadar tazminattan muaf tutulacaklar.
18 Aylık Kritik Süreç Başladı
Hükümetlerarası Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, “Faz 1” aşamasındaki Sivas ve Taşeli projeleri için 18 aylık yasal geri sayım başladı. Bu süre zarfında tarafların Yatırım Anlaşması ve Elektrik Satın Alım Anlaşması’nı imzalaması gerekiyor. Süre aşımı durumunda, taraflar herhangi bir diplomatik yükümlülük altına girmeksizin anlaşmayı tek taraflı feshetme hakkına sahip olacak.
